Sinds 1 september 2009 is het Besluit van de Vlaamse Regering met betrekking tot soortenbescherming en soortenbeheer (het Soortenbesluit) van kracht.
Soortbescherming
Onder soortenbescherming begrijpen we alle maatregelen ter bescherming van de habitat of de standplaats van soorten (fauna én flora) via projecten, campagnes, inventarisatie/monitoring…
Maatregelen kunnen variëren van feitelijke terreininrichting voor de ontwikkeling van biotopen tot sensibilisatie van gerichte doelgroepen.
Net zoals bij het gebiedsgerichte gebeuren rond natuurverbinding, treden de provinciebesturen hier ook vooral naar buiten in cultuurlandschappen.
Ze werken dan ook vooral rond soorten van het buitengebied en vanuit een doelgroepenbenadering (tuinbezitters, landbouwers), en niet zozeer rond ‘reservatennatuur’.
Soortenbeheer
Invasieve exotische planten en dieren zijn soorten die van nature niet in Vlaanderen voorkomen, maar zich op sommige plaatsen massaal kunnen vestigen en daarbij ook vaak problemen veroorzaken. Sommigen overwoekeren alles en vormen een gevaar voor natuurlijke ecosystemen.
De terreinkennis van de provincies inzake ziekten (bv bacterievuur) en plagen (bv rattenbestrijding, processierups, …) maakt van de provincies een belangrijke actor. Verschillende provincies participeren aan het Europees project INVEXO (2009-2012) waarbij wordt samengewerkt rond preventie, melding, schademeting, bestrijding en communicatie.