Skip to main content
FilePdf

Integraal Waterbeleid

Zowat drie vierde van de 16.000 km aan waterlopen en waterwegen in Vlaanderen zijn waterlopen van 2e categorie. En drie vierde van die 12.000 km worden door de 5 provincies beheerd. De rest wordt beheerd door polders en wateringen maar wel gefinancierd door de provinciebesturen.  Beheren van waterlopen is het streven naar een duurzaam evenwicht tussen menselijke en ecologische gebruiksfuncties. Daarbij dienen vaak zeer uiteenlopende belangen verzoend te worden. De provinciebesturen voeren een geïntegreerd waterbeleid waarbij zij onder andere advies verlenen (watertoets) bij de opmaak van plannen en bij het uitreiken van vergunningen. Verder staan zij ook in voor het dagelijks onderhoud van de waterlopen (maaien, slibruimingen, onderhoud infrastructuur en pompinstallaties,…) en het realiseren van diverse projecten (overstromingsgebieden, vistrappen, pompinstallaties, bufferbekkens, ...)

1. Wateroverlast en droogte

De provinciebesturen zorgen ervoor dat water terug de ruimte krijgt die ze nodig heeft om onder andere mogelijke overstromingen te voorkomen of in te perken. Alles begint bij de vrijwaring van het natuurlijk vermogen van de waterloop en het op een gecontroleerde manier laten stromen van de waterloop. Waar nodig kunnen duurzame en natuurlijke overstromingsgebieden worden aangelegd. Waar mogelijk maken de provinciebesturen de nog overwelfde waterlopen open om zo verder te werken aan de uitbouw van de “Groenblauwe netwerken”. De provinciebesturen ondersteunen ook gemeentebesturen bij de opmaak van hemelwaterplannen.

De droogteperiodes van 2017 en 2018 hebben aangetoond  dat de provincie als waterloopbeheerder een visie moet ontwikkelen en maatregelen dient te nemen in samenspraak met andere overheden en organisaties binnen onder andere de droogtecommissie. Bijvoorbeeld  langer vasthouden en hergebruiken van regenwater via de aanleg van bv. wadi’s, groendaken. 

2. Natuur en biodiversiteit

Om de biodiversiteit te verhogen, verbeteren de provinciebesturen via een gedifferentieerd beheer de habitats van beschermde soorten en beogen zij natuurlijk beekherstel in de valleien. De provinciebesturen investeren in ecohydrologische monitoring en visonderzoek. Schadelijke dier- en plantensoorten worden bestreden.

Beekprik, bittervoorn, vismigratie en opruimen schadelijke soorten     

   

 

3. Planologische processen, verlenen van machtigingen, adviezen en toezicht

De provinciebesturen zorgen in samenwerking met andere overheidsniveaus en partners voor de nodige visieontwikkeling en planning inzake het integraal waterbeheer. Zo werken verscheidene provinciale diensten samen aan ruimtelijke uitvoeringsplannen. Bij elke vergunning, plan of programma wordt nagezien welke de impact hiervan is op het watersysteem. Deze watertoets is een verplicht instrument opgenomen in de omgevingsvergunning of in de goedkeuring van een plan of programma. Bij een watertoets wordt nagekeken of de afstandsregels tot de waterlopen gerespecteerd worden en kunnen er maatregelen worden opgelegd om nieuwe verharde oppervlakten te compenseren.

Daarnaast gelden er, op plaatsen in en nabij overstromingsgevoelige gebieden, strenge bufferingsvoorwaarden om het waterlopenstelsel niet extra te belasten. Voor werken en wijzigingen aan geklasseerde waterlopen van 2de en 3de categorie heb je een machtiging van het provinciebestuur nodig. Die is automatisch geïntegreerd in de watertoets en de omgevingsvergunning. In uitvoering van het Milieuhandhavingsdecreet beschikken de provinciebesturen over  toezichthouders die bij overtredingen of wantoestanden ook daadwerkelijk kunnen optreden.

Werken aan de Waterloop

4. Erosie

De provinciale erosiecoördinatoren zijn een lokaal aanspreekpunt en ondersteunen de gemeenten en landbouwers om modderoverlast aan te pakken die wordt veroorzaakt door het afspoelen van grond op akkers. De provinciebesturen stellen hun expertise ter beschikking, voorzien overheidsopdrachten, organiseren gebiedsgericht overleg en verlenen subsidies wanneer nodig.

Erosie, erosiedam en plan

5. Onderhoud en Infrastructuur

Veilige waterlopen vergen goed onderhoud met gespecialiseerde aannemers, maar ook via landbouwers, lokale afdelingen van natuurverenigingen of sociale tewerkstellingsorganisaties. Pompstations, vuilroosters of andere infrastructuur moet onderhouden of vernieuwd worden. 

Onderhoud

6. Digitalisering

In de komende jaren zullen de provinciebesturen volop de kaart trekken van de digitalisering. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

  • Digitale wateradviezen i k v omgevingsvergunning
  • Digitaal opvolgingssysteem voor de uitvoering van de werken,
  • Dossieropvolgingssystemen verder uitbouwen en verfijnen, …
  • Uitbouw peilmeternetwerk om data te vergaren over de waterstanden en in de toekomst betere voorspellingen te kunnen maken.
  • Het bijhouden van de atlas der onbevaarbare waterlopen en het voorbereiden van de overstap van de analoge atlas naar de digitale atlas als juridisch instrumenten
  • Online meldpunt water

 

Directeur Wendy Francken: Vlario

Beken, sloten, grachten, rivieren, kanalen,... benamingen genoeg voor de watertjes die door de provincie stromen. Bovendien stopt water niet aan een administratieve grens en wordt het beheer door de klimaatverandering heel belangrijk. Inzake coördinatie en beheer is de provincie in elk geval de meest geschikte partner om de regie in handen te nemen.

Wendy Francken - Directeur Vlario

 

7. Modernisering polders en wateringen

Na een aantal fusie- en afschaffingsprocedures blijven er nog zo’n 60 polders en wateringen over in Vlaanderen. Het is het noodzakelijk dat ook polders en wateringen voldoen aan hedendaagse eisen van een modern openbaar bestuur. De provinciebesturen stellen daarom voor dat de Vlaamse overheid in nauwe samenspraak met de provinciebesturen werk maakt van de modernisering van de polders en de wateringen (schaalvergroting, aangepaste bestuursvorm, nieuw financieringsmechanisme, …)

Bijlagen

Stand van zaken Wet op de Onbevaarbare Waterlopen

  • Ondersteunend
Download

Code Van Goede Praktijk Rioleringssystemen

  • Ondersteunend
Download

Brochure provincie Oost-Vlaanderen Wonen langs-een-waterloop (inhoudstafel).

  • Ondersteunend
Download

Provincie Antwerpen brochure Wonen en werken langs een waterloop

  • Ondersteunend
Download

Provincie Vlaams-Brabant Wonen-langs-een-waterloop

  • Ondersteunend
Download

Besluit van de Vlaamse Regering houdende nadere regels voor de aanduiding van watergevoelige openruimtegebieden

  • Wetgeving
Download

Ontwerp van decreet tot bekrachtiging van de coördinatie van de waterregelgeving

  • Wetgeving
Download

Ontwerp Vlaamse waterbeleidsnota

  • Ondersteunend
Download

Ontwerp Vlaamse Waterbeheerkwesties

Download

Contact

Stafmedewerker Brent Roobaert  (brent.roobaert@vlaamseprovincies.be of 02 508 13 25/ 0472 24 61 78 ).

Elke provincie is uiteraard uniek. Bekijk hier wat uw provinciebestuur voor u doet inzake Integraal Waterbeleid: